MURAT 124 ( HACI MURAT )

1974 yılında mahallemizde arabası olan aile sayısı çok azdı. Arabası olan neredeyse zengin sayılırdı. Rahmetli babam da bize bir araba almaya karar verdi.Babam ;bir miktar peşinatla ve kalanını da 8 taksitte ödemek üzere, Murat 124 marka bir araba almıştı.Nasıl sevinmiştik hepimiz anlatamam.Arabamız TOFAŞ ın ilk arabalarındandı ve bir çok parçası da orijinaldi. Fabrika yeni üretime geçtiği için neredeyse tamamına yakını orijinal parçaydı.

Her araba sahibi gibi; bizde ona bir isim takmıştık. Adı Herbie ( Hörbi ) idi. Onunla Türkiye’de neredeyse gezmediğimiz yer kalmamıştı. Çok da kahrımızı çekti o araba. Yük taşıdık, işimizde kullandık, arkadaşlarımızla dostlarımızla itiş tıkış binip gezdik, tatillerimize gittik, hatta ilk kazalarımızı bile onunla yaptık. Hüzünlerimizi, mutluluklarımızı hep onunla yaşadık. Ailede herkes; ben de, ablam da ilk araba sürmeyi onda öğrendik. Evimize bir misafir geldiğinde annemle babamın gözünün içine bakardım “Hadi yavrum, misafirlerimizi evlerine bırakıver “ desinler diye.

Çok ekonomik bir arabaydı Murat 124. Ama tabii o zamanlar arabalarda şimdi ki klima falan bulunmazdı. En basit sistemle; kışın içerisi ısınsın diye kaloriferin sıcaklığını içeriye veren ya da yazın biraz olsun serinleyebilmek içinde; araba yolda giderken dışarıdaki rüzgarı içeri alsın diye ön panelden hava gelirdi. Sıcak havalarda; motorun sıcaklığı içeriyi ve içeridekileri daha da perişan ederdi. Ama gene de uzun yıllar ne o bizden ,nede biz ondan bir türlü vazgeçemedik

Seyahatlere çıktığımızda; lastik patladığı zaman, elimiz alışsın diye babam bize değiştirdi. Bizde yarış yapardık; kim en kısa sürede lastik değiştirecek diye. O zamanlar çok lastik patlardı yollar taş, demir parçaları, inşaat çivileri, cam kırıklarıyla dolu olurdu. Benzin istasyonları da öyle kolay kolay bulunmazdı, bulunsa da istediğiniz marka benzini bulamazdınız. Allah’tan; Murat 124 ‘ler kolay kolay arıza yapmazdı yapsa da hemen hemen tüm Türkiye’de parçaları bulunurdu. Tamiri konusunda fazla problem yaşamazdık çünkü çok uzmanlık isteyen bir sisteme sahip değildi. Basit, sağlam ve uzun ömürlü olarak üretilmişlerdi. Bir kaza anında ise kaportasının bugünkülere oranla daha sağlam olduğunu söyleyebilirim.

Gençler rallilere katılırlardı bu araçlarla. Hatta Ali Sipahi / Azmi Avcıoğlu 1974 yılında Dünya Ralli Şampiyonası’ na Murat 124 ile katılmışlar ve 17 bin km yol kat ederek Büyük Sahra Çölünü geçmişlerdi. 80 arabanın içinde yarışmayı da 8. ci olarak bitirmişlerdir.

Şimdiki arabalara bakıyorum da; teknik ilerledikçe daha karmaşık yapıya sahipler ve tamirleri hem zor hem de pahalıya yapılıyor. Maliyetleri düşük olsun diye kaportaları daha hafif ve ucuz malzemelerden yapılıyor. En ufak bir çarpmada ya tamponları kopup parçalanıyor yada kaportaları eziliveriyor.

Model olarak demode olmasına ve bir çok lüksünün eksikliğine rağmen bugün bile bir çok yerde kullanılıyor Murat 124 ler. Artık tarih oldular nostaljik oldular. Halk arasında da bu yüzden Hacı Murat diye anılıyorlar.

KISA TARİHÇESİ

Orijinali İtalyan Fiat 124 dür. Türkiye’de Koç Grubu tarafından Bursa TOFAŞ ( Türkiye Otomobil Fabrikaları A.Ş ) fabrikasında 1971 – 1977 yıllarında lisanslı olarak üretilmiş ilk Türk otomobilidir. 1197 cc motor hacmi olan ve 150 km ye kadar da hıza çıkabilme özelliğine sahip bu araçlardan 134.867 adet üretilmiştir.Daha sonraki 1984 de Serçe adıyla tekrar üretilmiş ve 195 de üretimi durdurulmuştur. ; Şahin ve Kartal ve Murat 131, Doğan olarak farklı modellerde üretimine devam edilmiştir.

Otomobil devi Fiat; bu modelinin lisans haklarını Türkiye’den başka Sovyetler Birliği- Rusya,Hindistan , Bulgaristan, İspanya, Kore ve Mısır a da vererek farklı isimlerde üretilmesine izin vermiştir.